Bezpośrednio po wojnie lektoraty zorganizowane zostały według "Planu wykładów" z roku akademickiego poprzedzającego wybuch II wojny światowej. Obejmowały one dwa kursy -niższy i wyższy -czterech języków: rosyjskiego, angielskiego, francuskiego i niemieckiego, po dwie godziny ćwiczeń tygodniowo na każdym kursie. Ćwiczenia były nadobowiązkowe, wspólne dla słuchaczy wszystkich wydziałów i lat studiów.

Wobec rosnących potrzeb uczelni i coraz większego zainteresowania nauką języków obcych wśród studentów, te skromne ramy organizacyjne okazały się wkrótce niewystarczające.

W roku akademickim 1950/195l zgodnie z zarządzeniem Ministerstwa, wszystkie wydziały zorganizowały u siebie obowiązkową naukę dwóch języków obcych: języka rosyjskiego oraz jednego z trzech języków zachodnich (niemieckiego, francuskiego lub angielskiego).

Szczupła kadra lektorów, mały przydział godzin na języki, zbyt liczne grupy ćwiczeniowe i ogólne przeciążenie studentów pracą sprawiły, że ten pierwszy rok powszechnej nauki języka obcego na Politechnice nie przyniósł całkowicie zadowalających rezultatów

Działalność lektoratów utrudniał także brak ścisłych form organizacyjnych. Lektorzy byli powoływani bezpośrednio przez Rektorat - ogólną opiekę nad lektoratami sprawował wówczas Prorektor, prof. St. Straszewicz. Lektorzy nie kontaktowali się między sobą, nie wymieniali doświadczeń, nie mieli wspólnych wytycznych pracy. Większość, pracując pierwszy raz w wyższej szkole technicznej, pokonywała duże trudności, zaznajamiając się z tematyką i słownictwem obcojęzycznych tekstów technicznych.

1.IX.1951, na podstawie zarządzenia Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego, powołany został do życia Zakład Języków Obcych, którego kierownictwo powierzono mgr Władysławowi Głuchowskiemu. Pierwszym krokiem kierownictwa było przyjęcie zasady, że grupy językowe nie mogą przekraczać liczby 25 - 30 studentów, bowiem nauka języków ma charakter ćwiczeń, a nie wykładów. Spowodowało to znaczne zwiększenie liczby godzin językowych.

Od roku akademickim 1951/1952 wprowadzone zostały tzw. etaty lektorskie zobowiązujące lektora do prowadzenia zajęć z języków w wymiarze 18 godzin tygodniowo. Reorganizacja ta miała na celu ściślejsze związanie lektorów z uczelnią. Od tego czasu liczba lektorów etatowych stale wzrastała.

Kierownictwu udało się wkrótce, pomimo ciężkich warunków lokalowych Politechniki, uzyskać własne pomieszczenia dla Zakładu w Gmachu Głównym , na początku na drugim piętrze a po 2-3 latach na czwartym piętrze, tam gdzie niewielką część przydzielonych wówczas pomieszczeń Studium zajmuje do dzisiaj. Pomieszczenia te wprawdzie już wówczas były zbyt szczupłe, ale umożliwiały pracę kierownictwa i stanowiły ośrodek skupiający wszystkich lektorów.

Lektorów języka rosyjskiego zapoznano z prowizorycznym programem nauczania tego języka, opracowanym przez Ministerstwo. oraz wprowadzono jednolite podręczniki. Pod kierownictwem mgr Janiny Smólskiej, która podjęła się bezinteresownie sprawowania opieki nad nauczaniem języków zachodnich, lektorzy tych języków sami opracowali tymczasowe prowizoryczne programy nauczania swoich języków.

Nader dodatnie skutki miało zorganizowanie w 1952 r. grupy związkowej lektorów pod przewodnictwem mgr Mikołaja Czyrki. Powstanie grupy przyczyniło się w dużym stopniu do zżycia się lektorów i większego zainteresowania sprawami ściśle związanymi z ich zawodem. Doskonaleniu metod nauczania służyły referaty dyskusyjne o sprawach dydaktyki i metodyki nauczania języków obcych, wygłaszane na zebraniach ogólnych, oraz dokształcanie lektorów na kilkutygodniowych kursach metodycznych organizowanych przez Ministerstwo.

Ważnym wydarzeniem w życiu Zakładu było ukazanie się zarządzenia Ministerstwa Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 lutego 1953 r. w sprawie utworzenia Studiów Praktycznej Nauki Języków Obcych, co stworzyło podstawy do pomyślnego rozwoju Zakładu przemianowanego na Studium Języków Obcych.

W ramach Studium utworzono zespoły językowe, podstawowe komórki organizacji nauczania języków obcych. Kierownicy zespołów mgr M. Czyrko (zespół języka rosyjskiego) i mgr J. Smó1ska (zespół języków zachodnich) przystąpili do pracy, wymagającej wiele energii i poświęcenia. Należało opracować plany pracy zespołów oraz zatroszczyć się o sposoby realizacji programów, które zostały opracowane przez Ministerstwo przy udziale przedstawicieli lektorów z całej Polski.

Oficjalne powołanie do życia Studium Języków Obcych Politechniki Warszawskiej umożliwiło otrzymanie środków niezbędnych dla jego rozwoju, a to i z kolei zaopatrzenie Studium w pomoce naukowe. Biblioteczka podręczna Zakładu, zawierająca początkowo niewielką liczbę książek angielskich, francuskich i niemieckich otrzymanych z Biblioteki Głównej Politechniki oraz książki rosyjskie ofiarowane przez lektorów z księgozbiorów własnych, uzupełniona została książkami i wydawnictwami z zakupów własnych. Słowniki obcojęzyczne, prace z zakresu metodyki nauczania języków obcych, gramatyki jak również Wielka Encyklopedia Radziecka oddawały cenne usługi lektorom i studentom. Wielką pomocą były również czasopisma radzieckie, zaprenumerowane w większej ilości dla potrzeb studentów, zastępując niejednokrotnie z powodzeniem podręczniki kierunkowe. Studium prenumerowało również codzienną prasę radziecką oraz zakupiło większą liczbę podręczników, które wypożyczano studentom.

Główną troską kierownictwa Studium było osiągnięcie lepszych wyników w nauczaniu przez opracowanie właściwych metod nauczania języków obcych w szkole wyższej, podwyższanie kwalifikacji naukowych i zawodowych lektorów oraz ich dokształcanie w zakresie metodyki.

W związku z tym zespoły prowadziły samokształcenie metodyczne polegające na opracowywaniu przez poszczególnych lektorów referatów z zakresu metodyki nauczania języków obcych oraz organizowania zajęć lektoratów pokazowych. Wprowadzono również konsultacje dla studentów, organizowano specjalne grupy dla tzw. studentów "zerowców" oraz samopomoc koleżeńską dla. niezaawansowanych i zaniedbanych w nauce studentów.

Niezależnie od tych poczynań Rada Oddziałowa Lektorów w trosce o poziom nauczania organizowała narady twórcze, na których żywo dyskutowano zagadnienia dydaktyczne.

Niemałą rolę odgrywała sprawa popularyzacji języka rosyjskiego.

Jedną z bolączek w nauczaniu języków obcych był brak odpowiednich słowników kieszonkowych. W związku z tym obydwa zespoły językowe w ramach zobowiązania dla uczczenia X-lecia Polski Ludowej podjęły się w 1954 r. opracowania słownika-minimum w języku rosyjskim, niemieckim i angielskim, mającego zawierać wyrazy powszechnie używane (nie techniczne), a niezbędne do czytania i rozumienia wydawnictw technicznych.

Kierownictwo Studium Języków Obcych od początku kładło duży nacisk na to, aby lektorzy byli wykwalifikowanymi pedagogami, posiadającymi wyższe studia II lub III stopnia.

Poza udzielaniem dodatkowych konsultacji dla studentów, pracownicy Studium prowadzili i prowadzą lektoraty dla pracowników Uczelni.

Wśród lektorów Studium było kilku autorów podręczników do nauki języków obcych. Zostali oni powołani przez Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego do współpracy z Państwowym Wydawnictwem Naukowym w zakresie opracowania podręczników.

Pierwszego stycznia 1989 roku została zawarta umowa pomiędzy British Council a Politechniką Warszawską o utworzeniu Studium Języka Angielskiego, którego zadaniem miało być prowadzenie kursów języka angielskiego dla pracowników naukowo- dydaktycznych PW. Studium Języka Angielskiego rozpoczęło działalność dydaktyczną 1 października 1989 roku. Zajęcia prowadzone były przez nauczycieli oddelegowanych ze Studium Języków Obcych W 1991 roku Studium to zostało przekształcone w Ośrodek Języka Angielskiego i oddzieliło się administracyjnie od Studium Języków Obcych. Istnieje nadal prowadząc odpłatne kursy dla pracowników i studentów PW oraz wszystkich innych zainteresowanych.

Znaczny wpływ na funkcjonowanie Studium miała Ustawa o Szkolnictwie Wyższym z września 1990 roku, która niestety w sposób pośredni doprowadziła do stanu obecnego, czyli dalekiego od ideału systemu organizacji lektoratów w PW. Fakt decydowania przez wydziały a nawet instytuty o liczbie i układzie godzin, wymaganiach egzaminacyjnych i niespójnych planach zajęć doprowadził do stanu uniemożliwiającego efektywne zarządzanie.

W chwili obecnej Studium jest jednostka poza-wydziałową zatrudniająca około 100 nauczycieli. Prowadzone są zajęcia z sześciu języków obcych- angielskiego, niemieckiego, francuskiego, rosyjskiego, włoskiego, hiszpańskiego oraz polskiego dla cudzoziemców. Studium obsługuje w każdym semestrze ok. 11 tys. studentów w ponad 500 grupach lektoratowych.

"Centrala dowodzenia" nadal mieści się na IV, ostatnim piętrze w Gmachu Głównym, zajmuje jednak znacznie mniejszą powierzchnię niż w dawnych czasach. W związku z tym lektorzy zmuszeni są do chodzenia na zajęcia na wydziały, często w ciągu jednego dnia kilkakrotnie zmieniając budynki.

W ciągu ostatnich 50 lat funkcję Kierownika Studium Języków Obcych w PW pełniły następujące osoby:

mgr Władysław Głuchowski ( 1951- 1964)

mgr Olgierd Spirydowicz (1964- 1966)

mgr Jerzy Żewuski ( 1966- 1969) dr Stanisław Karczmarski ( 1969- 1975)

mgr Maria Czupratowska- Semczuk ( 1975- 1981)

mgr Witold Chromcewicz ( 1981- 1987)

mgr Krzysztof Starczyński ( 1987- 1991)

mgr Danuta Sołtyska od 1. 07. 1991 do chwili obecnej

Sekretariat Studium prowadziły między innymi :

p. Danuta Łojakowa ( 1958- 2001)

p. Henryka Duda, znana wielu byłym i obecnym pracownikom jako p. Halina Dudzina ( 1967- 1992)

Pracownikami Studium Języków Obcych Politechniki Warszawskiej byli tak znani nauczyciele i autorzy podręczników jak:

prof. Jan Rusiecki

dr Stanisław Kaczmarski

mgr Janina Smólska

mgr Leon Leszek Szkutnik

mgr Jerzy Godziszewski

mgr Mikołaj Czyrko

W ubiegłych latach nasi lektorzy byli również autorami wielu skryptów do nauczania na lektoratach. W pewnym okresie były to jedyne i bezcenne pomoce dydaktyczne. W chwili obecnej mamy do swojej dyspozycji tak bogatą ofertę podręczników i pomocy dydaktycznych, że mamy raczej dylemat co wybrać.

Można by wymienić niejedno nazwisko szczególnie aktywnych i zasłużonych pracowników Studium, którzy zapisali się chlubnie w naszej historii a nawet w historii Politechniki Warszawskiej. Osoby takie jak pani Mieczysława Krystosiakowa czy pani Celeste Zawadzka i wielu innych nauczycieli walczyło o to aby nauczanie języków obcych było ważnym i cennym elementem programów nauczania dla studentów naszej Uczelni.

Mgr Danuta Sołtyska

Materiał powyższy mógł powstać między innymi dzięki zapiskom pozostawionym przez pierwszego Kierownika Studium, mgr Władysława Głuchowskiego oraz wspomnieniom Pani Danuty Łojakowej, która przez ponad 40 lat była pracownikiem Sekretariatu SJO PW